هم همين مذاكره را دارد [ كه ] با ما همراهى كنيد . اما ايران مىگويد بيطرف هستم . اما خود اين كار برايش خطر خواهد داشت زيرا نمىتواند حفظ بىطرفى كند . الان اكراد ما بر عليه روس برخاسته‌اند و دولت نمىتواند جلوگيرى كند . روزنامه‌ها تمام متفقا بر عليه روس مىنويسند نمىتواند منع كند . عثمانى شب غرهء نوامبر غفلتا كشتيهاى عثمانى در درياى سياه حمله به كشتيهاى روسى آورده چند فروند غرق نمودند و ادسا را بمباردهء مختصرى كردند كه به منزله اعلان جنگ بود . حاليه از سمت شامات قشون عثمانى به سردارى جمال پاشا از شبه جزيرهء طور سينا به‌سمت كانال سوئز و مصر حركت كرده از طرف قفقاز هم به‌سمت روس . خديو مصر را هم مدتى بود در اسلامبول نگاه داشته بودند . ايشان هم به‌سمت مصر مىرود كه با انگليس جنگ كند . قونسل مىگفت وان و بايزيد را قشون ما گرفت حاليه به ارزوم مىروند . ژاپن ژاپن مستعمرات اقصى شرق آلمان را به كلى تصاحب كرد . در ساير جاها هم مستعمرات او را خواهند گرفت . اما در اروپا حريف او نيستند . در نيوپرت جنگ سخت است مىخواهد به كاله برود . قونسل بازمىگفت ايران هوايش تيره و تار است و رجال ايران نمىدانند چه بايدشان كرد و شايد نتيجهء خوشى نبرند . وضع ايران چند نفرى را به خواهش روسها از قزوين گفتند بروند ، مثل ميرزا حسين خياط و ميرزا ابو الحسن و غيره . اما من شنيدم ظاهرا گفتند مىرويم اما در خانه‌هاى خود هستند . شيخ الاسلام هم از آن جمله بود . اما او رفت به طهران و گويا با سفارت به‌هم بست ، خواهد آمد . در قزوين متصل قزاق و سالدات گردش مىكند ، تبريز نظامى است . قونسل با رئيس قشون طهران مىرود . ايران پول ندارد گمركات كار نمىكند ، دول قرض نمىدهند و منافع قروض خود را هم مىخواهند . چند روز بود ادارهء ژاندارمرى و نظميه تعطيل بود . صاحب‌منصبان سوئدى استعفا داده بودند . مواجب نمىرسد ، پول نيست . نمىدانم چه شد كه باز به كار شروع كردند . آخر اگر اين ايران و اين رجال است اين دو اداره هم برهم خواهد خورد و پول نخواهند رسانيد !